Veelgestelde vragen: opvang Oekraïense vluchtelingen

De gemeente krijgt allerlei vragen over de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen.
Staat het antwoord op uw vraag hier niet bij? Mail naar oekraine@heerenveen.nl of bel 14 0513.

Wat gebeurt er in Heerenveen?

Update 12 mei: tijdelijk geen HUB in Heerenveen: vluchtelingen uit Oekraïne reizen direct door naar de beschikbare opvangplekken in de provincie. Zie ook het nieuwsbericht: opnieuw tijdelijke crisisnoodopvang vluchtelingen in Heerenveen.

Heerenveen is vanwege de goede bereikbaarheid aangewezen als HUB voor de hele provincie. Dit betekent dat alle vluchtelingen die worden doorverwezen naar Friesland eerst naar Heerenveen gaan voor registratie, triage en eerste opvang. Ze kunnen hier even op adem komen als dat nodig is. Vanuit Heerenveen gaan vluchtelingen naar een opvanglocatie waar ze voor langere tijd kunnen blijven.

Eerste ontvangst vluchtelingen uit Oekraïne

Samen met de Friese gemeenten en de Veiligheidsregio Fryslân wordt gewerkt aan de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. In Fryslân moeten 1000 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen komen, met de mogelijkheid om dat later uit te breiden naar in totaal 2000 opvangplekken.

Waar worden de vluchtelingen opgevangen?

De Hoekstrahal is sinds 12 mei tijdelijk ingezet als opvangplek voor vluchtelingen die geen plek hebben in Ter Apel (zie nieuwsbericht: opnieuw tijdelijke crisisnoodopvang vluchtelingen in Heerenveen)

Tijdelijk geen HUB in Fryslân

De Hoekstrahal is in de periode van opvang van vluchtelingen uit Oekraïne steeds in gebruik als HUB, de overstapplek. Deze functie wordt tijdelijk stilgelegd; de vluchtelingen uit Oekraïne reizen direct door naar de beschikbare opvangplekken in de provincie

De eerste opvang vindt plaats in de Hoekstrahal aan het Hege Stik in Heerenveen. Heerenveen is daarmee een HUB, een overstaplocatie. Vluchtelingen die worden doorverwezen naar Friesland gaan eerst naar Heerenveen. Hier kunnen ze zich registreren en op adem komen als dat nodig is. Ze verblijven hier maximaal 2 nachten. Vanuit Heerenveen reizen vluchtelingen door naar een andere opvanglocatie waar ze voor langere tijd kunnen blijven.

 

Hoe lang blijven vluchtelingen in de Hoekstrahal?

Maximaal twee dagen. Ze kunnen hier even op adem komen voor ze vanuit Heerenveen naar andere plaatsen in de provincie gaan voor langere opvang.

 

Vangt Heerenveen meer vluchtelingen op?

Naast deze locatie wordt ook gekeken naar locaties waar vluchtelingen langere tijd in de gemeente kunnen worden opgevangen. Die locaties kunnen heel divers zijn, maar we kunnen daar nog geen concrete plek voor noemen.

Waarom hoeven vluchtelingen uit Oekraïne niet naar een asielzoekerscentrum?

Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen zonder visum reizen binnen de Europese Unie. Zij hoeven dus geen asiel aan te vragen om in Nederland te mogen zijn. Vluchtelingen uit Oekraïne hoeven zich geen zorgen te maken over hun verblijfsrecht in Nederland. Als zij in bezit zijn van een Oekraïens paspoort, dan mogen zij sowieso 180 dagen in Nederland zijn. De procedure om op langere termijn in Nederland te blijven wordt nog door de IND uitgewerkt. Meer informatie is te vinden op de website van de IND.

In asielzoekerscentra wonen vluchtelingen en asielzoekers die wachten op hun asielprocedure en huisvesting.  Als Oekraïners asiel aanvragen, komen zij wel in asielzoekerscentra terecht.

Ik heb woonruimte: waar kan ik die aanbieden?

Wilt u een vluchteling bij u thuis laten logeren of heeft u andere woonruimte beschikbaar? Lees dan meer informatie op de website van Vluchtelingenwerk.

 

Mijn vrienden uit Oekraïne zijn al bij mij in huis. Moeten zij zich ook gaan melden?

Zij hoeven zich niet te registreren bij de HUB in de Hoekstra Hal. Wel moeten zij zich op het gemeentehuis inschrijven op uw adres. We noemen dit ‘inschrijven in de basisregistratie Personen’. Maak daarvoor online een afspraak bij de afdeling burgerzaken. Kijk voor meer informatie op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

Inschrijving van personen uit Oekraïne in de BRP | Nieuwsbericht | Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (rvig.nl)

Kan ik kleding of andere spullen doneren?

De gemeente doet de oproep om geen spullen te brengen naar de Hoekstrahal. Er is hier voldoende voorraad van kleding en andere spullen. Heeft u kleding of spullen die u graag wilt doneren? Meld dit aan bij de Heerenveense Courant via e-mail. Kijk op de site van de Heerenveense Courant voor alle initiatieven en zie wat u in uw eigen gemeente kunt doen.

Hoe komen Oekraïense vluchtelingen aan een verblijfsvergunning in Nederland?

Vluchtelingen uit Oekraïne mogen maximaal 180 dagen zonder verblijfsvergunning in Nederland verblijven. Zij hebben vooralsnog dus geen verblijfsvergunning nodig.

Nederland en andere EU-landen werken aan een nieuwe regeling speciaal voor Oekraïners. Dan wordt ook meer duidelijk over bijvoorbeeld onderdak, het recht op zorg en regels over werken of studeren. Oekraïense vluchtelingen hoeven zich tot die tijd geen zorgen te maken over hun recht op verblijf in Nederland. Kijk op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) voor meer informatie.

Kunnen Oekraïense kinderen hier naar school?

In Nederland moeten alle minderjarige kinderen (tot 18 jaar) naar school. Hoewel het misschien lastig lijkt om gevluchte kinderen meteen na aankomst naar school te sturen, is het voor kinderen ook fijn en goed dat ze zo snel mogelijk andere kinderen ontmoeten en een ritme en structuur krijgen. Zo wennen ze aan een nieuwe situatie en lopen ze zo weinig mogelijk achterstanden op.

Peuterklas en school
Vangt u Oekraïense kinderen op? Dan is het belangrijk te weten dat ze in Nederland naar de peuterklas of school kunnen. Voor kinderen vanaf 6 jaar organiseren de scholen in de gemeente Heerenveen een taalschool (schakelklas). Kleuters (groepen 1 en 2) kunnen instromen in de gewone basisscholen in de wijken of dorpen. De dichtstbijzijnde school kan u (als gastgezin) met de opvangouder(s) en kind(eren) meer vertellen over onderwijs en de juiste doorverwijzing maken naar de taalschool.

Leerlingen vanaf 12 jaar zijn welkom op het voortgezet onderwijs. Daarvoor is de Internationale Schakelklas (ISK) in Drachten.
Voor het aanmelden van een leerling, of voor vragen kunt u contact opnemen met de Internationale Schakelklas op telefoonnummer: (0512) 54 61 65.

Het Oekraïense onderwijssysteem werkt anders dan in Nederland
Het Oekraïense onderwijssysteem werkt anders dan in Nederland. In Oekraïne is het zo dat kinderen vanaf 5 jaar oud worden voorbereid op het onderwijs. Met 6 jaar gaan ze naar het lager onderwijs (pochatkova osvita), en dan vanaf 10 jaar naar de eerste fase van het voortgezet onderwijs. Die fase duurt 5 jaar. De tweede fase van het voortgezet onderwijs duurt maximaal 2 jaar. Voor deelname aan het hoger onderwijs moeten leerlingen deelnemen aan een onafhankelijk toelatingsexamen, dit is competitief.

Kunnen Oekraïners in Nederland studeren?

Ja. De richtlijn tijdelijke bescherming bepaalt onder meer dat Oekraïners toegang kunnen krijgen tot volwassenenonderwijs en een beroepsopleiding.

Zijn Oekraïners inburgeringsplichtig?

Nee, voorlopig niet. De EU heeft op 4 maart de Richtlijn Tijdelijke bescherming geactiveerd voor vluchtelingen uit Oekraïne. Daarmee krijgen personen die het conflict in dit land ontvluchten tijdelijke bescherming in de EU, dus ook in Nederland. Welke vorm van verblijfsrecht de Oekraïners op grond van deze richtlijn krijgen, wordt nog uitgewerkt. Als dit een tijdelijke vorm betreft, zullen ze niet inburgeringsplichtig worden. Als een Oekraïense vluchteling een asielaanvraag indient (dit hoeft niet, maar mag wel) en deze wordt ingewilligd, dan wordt deze persoon wél inburgeringsplichtig. Oekraïense personen die als gezinsmigrant in Nederland verblijven zijn eveneens inburgeringsplichtig.

Is er ook een taalcursus voor volwassen?

Hiervoor is op dit moment nog niets concreets geregeld. Het kabinet heeft wel aangegeven het belangrijk te vinden dat alle Oekraïense vluchtelingen die hier tijdelijk verblijven de mogelijkheid hebben kennis te maken met de Nederlandse taal en cultuur. Op dit moment verkent de minister van SZW de mogelijkheden hiertoe.
Regionaal wordt hier ook naar gekeken. Hierover volgt binnenkort meer informatie.

Juf M op YouTube is een mooie manier om zelf Nederlands te leren. Haar kanaal is erg populair onder vluchtelingen.

Mogen Oekraïners werken?

Ja, een vluchteling uit Oekraïne mag in Nederland werken. Hiervoor is per 4 maart 2022 géén tewerkstellingsvergunning meer nodig. Wel moet de werkgever een melding bij het UWV doen als hij/zij een Oekraïner aan het werk heeft. De ABU (Algemene Bond Uitzendondernemingen) informeert Oekraïners waar ze op moeten letten als ze willen werken via een uitzendbureau.

Informatiebrochure

In het Nederlands

In het Oekraïens

Zijn de Oekraïense vluchtelingen verzekerd voor zorg?

Onverzekerde Oekraïense vluchtelingen die medisch noodzakelijke zorg nodig hebben, kunnen terecht bij artsen en ziekenhuizen. Zij vallen onder de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden. Meer informatie is te vinden op de site van het CAK. Voor zorg (uit het basispakket) verleend aan vluchtelingen uit Oekraïne worden alle zorgkosten vergoed.
Als de Oekraïner in Nederland werkt, dan vervalt deze wijze van vergoeding en moet hij of zij een Nederlandse zorgverzekering afsluiten.

Is er ook psychische hulp beschikbaar?

Sociaal werk de Kaai organiseert een inloopspreekuur voor iedereen in Heerenveen die zich zorgen maakt over de oorlog of zich angstig voelt. Oekraïners kunnen hier ook terecht. Het spreekuur is iedere dinsdag van 15:00 – 16:30 uur (tot 1 juli). Bezoekadres: Trekschuit 20 in Heerenveen. Telefoon: (088) 030 51 50. E-mail:info@sociaalwerkdekaai.nl.
Ook kan via de reguliere weg een aanmelding gedaan worden. De Kaai heeft de mogelijkheid een tolk in te schakelen. Voor hulp bij bijvoorbeeld traumaverwerking of zwaardere psychische problematiek is het advies contact op te nemen met de huisarts.

Hoeveel leefgeld krijgen Oekraïners?

Iedere vluchteling krijgt €260 leefgeld per maand per persoon. Ook kinderen krijgen dit bedrag. Dit geld is bedoeld voor eten, kleding en andere persoonlijke uitgaven. Vluchtelingen die verblijven op het adres van een gastgezin krijgen daarnaast een extra bedrag van € 215 per maand (per volwassene). Per kind is dat extra bedrag € 55 per maand. Dit extra bedrag is onder meer bedoeld voor reiskosten, een aansprakelijkheidsverzekering en bijvoorbeeld als bijdrage voor het onderdak. Het is aan de vluchtelingen zelf om hierover afspraken te maken met het gastgezin.
Dus totaalbedrag aan leefgeld: € 475 per volwassene per maand en € 315 per kind per maand.
Het gaat in onze gemeente alleen om vluchtelingen die bij een gastgezin verblijven. Wij hebben (vooralsnog) geen gemeentelijke opvang.

Let op: Krijgt de vluchteling inkomsten uit werk, dan vervalt het recht op leefgeld.

Hoe ontvangen vluchtelingen het leefgeld?

Vluchtelingen ontvangen het leefgeld van de gemeente waar zij ingeschreven staan. Vanaf 7 april kunnen Oekraïners die in de gemeente Heerenveen zijn ingeschreven leefgeld aanvragen. Zij ontvangen hierover een brief op het adres waar ze ingeschreven staan. Leefgeld aanvragen kan elke maandag en donderdag tussen 9:00 en 12:00 op het gemeentehuis.

Kunnen kinderen van Oekraïense vluchtelingen naar de kinderopvang?

De Nederlandse gemeenten en overheid zijn nog in overleg hoe ze de kinderopvang voor kinderen van vluchtelingen in kunnen richten. Hierover volgt binnenkort meer informatie.

Hoe kunnen vluchtelingen een Nederlandse bankrekening openen?

Vluchtelingen kunnen een betaalrekening aanvragen bij vrijwel alle consumentenbanken en enkele andere betaaldienstverleners in de EU. Bij iedere betaalrekening zit een IBAN, een betaalpas en de mogelijkheid om via internetbankieren of met een mobiele app te betalen en bankieren.

Banken vragen vluchtelingen uit Oekraïne vaak om deze persoonsgegevens en documenten:

  • BSN (burgerservicenummer)
  • Voornamen en achternaam
  • Geboortedatum, geboorteplaats, geboorteland en geslacht
  • Nationaliteit
  • (Verblijfs)adres, telefoonnummer en e-mailadres
  • Geldig identiteitsbewijs met ID-nummer, handtekening, foto van gezicht, biometrische gegevens, uitgiftedatum en uitgifteplaats
Hoe zit het met huisdieren?

Door de acute noodsituatie is in EU-verband afgesproken dat er flexibel wordt omgegaan met mensen die met hun huisdier(en) uit Oekraïne zijn gevlucht. Meer informatie is te vinden op de website van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Oekraïne is een land met een hoog risico op de gevaarlijke ziekte rabiës (hondsdolheid). Daarom is het belangrijk zo snel mogelijk met een huisdier naar een dierenarts te gaan. Voor een gezondheidscheck, plaatsing van een chip en registratie, inclusief een paspoort, vaccinatie tegen rabiës en ontworming (Milbemax). Hiervoor kan contact opgenomen worden met een dierenarts in de gemeente.

Kunnen Oekraïners een beroep doen op het Jeugdfonds Sport en Cultuur en Leergeld?

Ja, zolang zij een minimum inkomen hebben, komen ook zij in aanmerking voor vergoeding van kosten voor de kinderen voor bijvoorbeeld sport, muziekles, schoolspullen, etc. Aanvragen kan via www.samenvoorallekinderen.nl. Lukt dat niet, dan kan men contact opnemen met Leergeld (ook als het gaat om sport of cultuur).

Kunnen Oekraïners een beroep doen op het Participatiefonds?

Ja, zolang zij een minimum inkomen hebben, komen ze in aanmerking voor vergoeding van bijvoorbeeld sport, muziek, een cursus of andere activiteiten die eraan bijdragen sociale contacten op te doen.

Waar kunnen Oekraïners terecht voor kleding en andere spullen?

Kringloopwinkel Dorcas verstrekt momenteel gratis kleding en schoenen aan Oekraïners. Ze kunnen hiervoor langskomen in de winkel.

Waar kunnen Oekraïners meer informatie vinden over huisvesting, zorg, onderwijs etc.? En is die informatie ook beschikbaar in het Oekraïens?

Op de website RefugeeHelp is voor vluchtelingen uit Oekraïne veel informatie terug te vinden. Ook in de Oekraïense taal.

Dit online startpunt is er voor Oekraïense vluchtelingen en iedereen die zich voor hen wil inzetten. Het maakt Oekraïense vluchtelingen wegwijs vanaf het moment dat ze in Nederland aankomen doordat het informatie en initiatieven bundelt van de overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties en particulieren. Zo kunnen ze bijvoorbeeld informatie en initiatieven vinden op het gebied van huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en juridische ondersteuning.

Wat als het verblijf bij een gastgezin toch niet meer gaat?

Neem contact op met de Veiligheidsregio Fryslân via 088-22 999 88 om de situatie te bespreken.

Hoe zit het met de reiskosten naar de Internationale Schakelklas (12+)?

Hiervoor kan een vergoeding worden aangevraagd. Het recht hierop en de hoogte ervan hangt af van het inkomen. Neem contact op met de gemeente via tel. 14 0513.

Is er iets geregeld voor vervoer naar de basisschool?

Kan het Oekraïense kind niet op eigen gelegenheid naar de basisschool? Neem dan contact op met de gemeente om te bespreken of er leerlingenvervoer mogelijk is. Bel via 14 0513.

Is er een ontmoetingsplek voor Oekraïners?

Iedere donderdagochtend van 10 – 12 uur zijn Oekraïners en hun gastgezinnen welkom in de Trinitaskerk in Heerenveen (Coehoorn van Scheltingaweg 1). De Werkgroep Vluchtelingen Oekraïne organiseert dit. Er is ruimte voor gesprekken en ook aandacht voor de Nederlandse taal.

Ook in Akkrum worden ontmoetingen georganiseerd. Zie hiervoor de website www.akkrumhelpt.nl.  Dit is een initiatief van inwoners van Akkrum/Nes die iets willen betekenen voor de vluchtelingen uit Oekraïne.

Heeft een Oekraïense vluchteling recht op zorgtoeslag?

Als de Oekraïense vluchteling betaald werk heeft, is het verplicht een ziektekostenverzekering af te sluiten. Vanaf dat moment heeft hij ook recht op zorgtoeslag. Dit recht vervalt, zodra het werk stopt en dus ook de verzekeringsplicht is gestopt. De vluchteling moet er dan zelf voor zorgen dat hij de toeslag stopzet.