Gemeenteraad staat voor beslissing over toekomst gemeentehuis Heerenveen

Het college doet een voorstel aan de gemeenteraad voor de sloop en nieuwbouw van het gemeentehuis op de huidige plek. Crackstate, het historische gedeelte, blijft ook in het nieuw te bouwen gemeentehuis onderdeel van het gemeentehuis. Dit scenario krijgt de voorkeur van het college nadat drie mogelijke scenario’s voor nieuwe, duurzame huisvesting zijn onderzocht. Niets doen is op de lange termijn de duurste oplossing. Daarom moet er nu een beslissing genomen worden.

Keuze maken noodzakelijk

Eén van de redenen voor de nieuwe huisvesting is dat de jaarlijkse onderhouds- en energiekosten van het huidige gemeentehuis hoog zijn. Dit komt doordat het gebouw verouderd is en niet voldoet aan de duurzaamheidsvoorschriften. Alleen al de kosten om het gemeentehuis te moderniseren en energiezuiniger te maken zijn geschat op € 6 miljoen. Maar na deze aanpassingen is het huidige gemeentehuis nog niet klaar voor de toekomst, waardoor er op termijn extra investeringen nodig zijn en de jaarlijkse kosten hoog blijven. Daar komt bij dat het gemeentehuis te wensen overlaat als het gaat om goede toegankelijkheid voor inwoners en ondernemers. Ook de werkomstandigheden voor medewerkers zijn onvoldoende. Nieuwe huisvesting is om deze redenen onontkoombaar. “Het is als flink investeren in een oude auto, die over enkele jaren vervangen moet worden door een nieuwe elektrische auto”, licht wethouder Gerrie Rozema toe. “Het is echt noodzakelijk om nu actie te ondernemen. Zowel voor de werkomstandigheden, de maandelijkse kosten als de duurzaamheid van het gebouw.”

Energieneutraal gemeentehuis

Een kleiner, energieneutraal en gasloos gemeentehuis biedt de oplossing. Dit vraagt in eerste instantie om een hoge investering, maar die verdient zich op de langere termijn deels terug door lagere jaarlijkse kosten. Met een duurzaam gemeentehuis brengt de gemeente bovendien haar eigen duurzaamheidsambities in de praktijk. Een duurzaam kantoorgebouw kan als voorbeeld dienen voor de omgeving. Een nieuw gemeentehuis biedt ook de kans om de toegankelijkheid voor bezoekers en de werkomstandigheden voor werknemers te verbeteren.

Onderzoek naar drie scenario’s

De afgelopen periode onderzocht de gemeente drie scenario’s. Huisvesting bij het Abe Lenstra stadion bleek het minst wenselijk, omdat dit de hoogste jaarlijkse kosten en de meeste risico’s met zich meebrengt. Ook is de sloop en nieuwbouw van het volledige gemeentehuis onderzocht, waarbij Crackstate geen deel meer uitmaakt van het gemeentehuis. Dit bleek op de langere termijn de goedkoopste optie te zijn. Toch adviseert de gemeente de raad om te kiezen voor behoud van Crackstate als onderdeel van het gemeentehuis. Uit gesprekken met inwoners en ondernemers tijdens het onderzoek komt naar voren dat het monumentale pand een gewaardeerd onderdeel is van de historie en het centrum van Heerenveen.

Beslissing eind december

In december 2021 vroeg de gemeenteraad om een aantal huisvestingsscenario’s verder uit te zoeken. Uit dit onderzoek volgt het voorstel dat het college nu aan de raad doet: de keuze voor het scenario renovatie/nieuwbouw van het huidige gemeentehuis met behoud van Crackstate als onderdeel van het gemeentehuis. Eind december neemt de gemeenteraad een beslissing over de scenario’s. Als de raad instemt met het voorstel van het college, gaat een architect in 2023 samen met de gemeente aan de slag met het ontwerp.

Vraag en antwoord

Hoe komt het nieuwe gemeentehuis er dan uit te zien?

Dit wordt bepaald in de vervolgfase: de ontwerpfase.

Welke afwegingen zijn er gemaakt in het proces? En was het een transparant proces? Wie heeft het advies uitgebracht?

Voor elk van de scenario’s zijn de voor- en nadelen in beeld gebracht. Ook is een financiële analyse gemaakt. Alle documenten staan op deze website en zijn in te zien via iBabs.

Wat vinden de mensen in de gemeente hiervan?

De scenario’s zijn voorgelegd aan een klankbordgroep met daarin vertegenwoordigers vanuit ondernemers, inwoners, cultuurorganisaties en de G1000 monitorgroep (Burgerberaad centrumontwikkeling Heerenveen). Uit gesprekken komt naar voren dat zij graag zien dat het monumentale pand Crackstate onderdeel blijft van het gemeentehuis.

Er zijn op dit moment veel te weinig woningen, waarom investeert de gemeente niet in nieuwe woningen in plaats van een nieuw gemeentehuis?

Investeren in de woningbouw gaat gewoon door. Dat staat los van een nieuw gemeentehuis waar we inwoners en ondernemers blijvend van dienst zijn.

Als de gemeenteraad besluit om het gemeentehuis te slopen, waar kunnen inwoners dan heen?

Tijdens de bouwperiode wordt een tijdelijk gemeentehuis op een andere plek ingericht. Die plek moet nog worden geselecteerd.

Worden medewerkers en inwoners betrokken bij het ontwerp van het gemeentehuis? En hoe?

Dit is wel de bedoeling. Hoe dat gaat wordt nog uitgewerkt.

Waar is het onderzoek op gebaseerd?

De gemeente heeft TwijnstraGudde de opdracht gegeven om onderzoek te doen. Als onderdeel van het onderzoek heeft TwijnstraGudde een programma van eisen opgesteld. Dit programma van eisen is als basis gebruikt voor het vergelijk tussen de scenario’s.

Hoe groot wordt het nieuwe gemeentehuis? Groter of kleiner dan het huidige gebouw?

De kantoororganisatie is nu verspreid over twee locaties: Werkstate (dependance) en het gemeentehuis. In de nieuwe situatie neemt het aantal m2’s af met circa 20% tot 7.300 m2.

Hoe lang is tijdelijke huisvesting nodig?

De verwachting is dat gedurende twee jaar een tijdelijk gemeentehuis nodig is.

Waar gaan de medewerkers zolang werken?

De voorbereidende jaren worden benut om passende tijdelijke huisvesting te vinden. In het voorstel aan de raad zijn de kosten voor deze tijdelijke huisvesting meegenomen.

Wanneer gaat er dan gebouwd worden?

Naar verwachting vanaf 2025.

Hoe ziet de planning er nu uit?

Op maandag 19 december besloot de gemeenteraad voor sloop van het gemeentehuis en behoud van Crackstate. In 2023 gaat een architect aan de slag met het verdere plan.

Zijn er nog andere keuzes om het gemeentehuis te vernieuwen? Bijvoorbeeld renovatie of verhuizen naar een bestaand pand?

In het najaar van 2021 zijn diverse andere keuzes onderzocht, waaronder renovatie of verhuizen naar een bestaand pand. Uit al deze opties heeft de gemeenteraad in december 2021 drie scenario’s gekozen: sloop/nieuwbouw met behoud van Crackstate, sloop/nieuwbouw zonder Crackstate geen onderdeel meer is van het gemeentehuis en verhuizing/nieuwbouw bij het Abe Lenstra stadion.

Een van de scenario’s is het gemeentehuis naar het Abe Lenstra te verhuizen. Waarom kiezen jullie niet hiervoor?

Het college van B en W heeft de verschillende scenario’s voorgelegd aan de gemeenteraad. De raad heeft in december besloten voor sloop van het gemeentehuis en behoud van Crackstate. Uit het onderzoek blijkt dat huisvesting in het Abe Lenstra stadion een lagere investering is (23,5 miljoen euro), maar wel hogere jaarlijkse kosten (1,88 miljoen euro) met zich meebrengt dan de andere scenario’s. Nieuwbouw op de huidige plek is het tegenovergestelde (investering: 30,9 miljoen euro en jaarlijkse kosten: 1,66 miljoen euro).

Een van de scenario’s is huisvesting in het Abe Lenstra stadion. Hoeveel gaat dat kosten?

Bij het scenario voor het Abe Lenstra stadion liggen de investeringskosten op 23,5 miljoen. Dit komt mede doordat er gehuurd moet worden. Hierdoor is de investering lager, maar liggen de jaarlijkse kosten op 1,91 miljoen. Hierdoor is dit uiteindelijk duurder. Daarnaast zijn we daar afhankelijk van meerdere externe factoren. Zoals verhoging van huur waardoor jaarlijkse kosten nog hoger kunnen zijn. Ook zijn we afhankelijk van samenwerkingspartners, wat dit scenario onzeker maakt.

Wat kost de bouw van een nieuw gemeentehuis volgens dit plan?

De eenmalige investering is 33,3 miljoen. Hierdoor komen de jaarlijkse kosten op 1,77 miljoen te liggen. Wanneer we niks doen moet er een investering van ongeveer €6 miljoen gedaan worden om het gemeentehuis technisch up to date te maken. Daar komt bij dat er over 8 – 10 jaar alsnog één van de scenario’s gekozen moet worden.

Waarom wil de gemeente zo’n groot bedrag uitgeven aan het gemeentehuis?

Uit het onderzoek blijkt dat niks doen geen optie is. Dat zal op de langere termijn veel duurder zijn. Hoe langer we wachten hoe duurder het uiteindelijk wordt. Dit heeft o.a. te maken met onderhoudskosten en energiekosten die het huidige pand met zich meebrengen.

Waarom moet er een nieuw gemeentehuis komen? Dit gemeentehuis is toch helemaal nog niet zo oud?

Eén van de redenen voor de nieuwe huisvesting is dat de jaarlijkse onderhouds- en energiekosten van het huidige gemeentehuis hoog zijn. Dit komt doordat het gebouw verouderd is en niet voldoet aan de noodzakelijke, wettelijke duurzaamheidsvoorschriften. Alleen al de kosten om het gemeentehuis te moderniseren en energiezuiniger te maken zijn geschat op € 6 miljoen. Maar na deze aanpassingen is het huidige gemeentehuis nog niet klaar voor de toekomst, waardoor er op termijn extra investeringen nodig zijn. Uit een eerder onderzoek blijkt ook dat blijkt dat het gemeentehuis niet overal voldoet aan Arbo-eisen, klimaat, akoestiek en beschikbare ruimte.

In een nieuw gebouw kunnen we ook inspelen op de veranderde mix van thuis- en op kantoorwerken. Zo ontstaat er een gemeentehuis waar de ambtenaren in Heerenveen kunnen werken en het gemeentehuis weer aan alle eisen voldoet van deze tijd qua duurzaamheid en hybride werken. Maar ook een gemeentehuis waar inwoners zich welkom voelen en gespreksruimten zijn. Daarnaast is de optimalisatie voor de inwoners en de medewerker gewenst. Dit om betere dienstverlening te kunnen bieden en beter te kunnen werken. Als we niets doen krijgen we hoge energielasten, matige geschiktheid voor hybride werken en geen optimale dienstverlening aan burger en ondernemer.

Wat gebeurt er met het monumentale Crackstate? Dat wordt toch niet gesloopt?

Nee, Crackstate blijft gewoon staan. En blijft ook in gebruik als trouwlocatie en kantoorruimte.