Toespraak burgemeester tijdens dodenherdenking 2018

Tijdens de Dodenherdenking op 4 mei 2018 hield burgemeester Tjeerd van der Zwan bij het monument aan de Van Maasdijkstraat de onderstaande toespraak.

Alleen de uitgesproken tekst geldt.

Jongens en meisjes, dames en heren,

 

Het is goed dat wij hier vandaag weer met zovelen bij elkaar komen. Zodat wij stil kunnen staan bij wat in ons dagelijks leven zo gewoon is – het in vrijheid kunnen leven. En ons te realiseren dat die vrijheid, ons leven, zonder onderdrukking, zonder terreur en zonder geweld, niet vanzelfsprekend is.

Wij herdenken vandaag – op 4 mei – alle mannen en vrouwen die tijdens en na de Tweede Wereldoorlog hun leven gaven in oorlogssituaties en vredesmissies. Het gaat daarbij om de georganiseerde en geüniformeerde krijgsmacht, maar ook om mannen en vrouwen die zich, op wat voor manier dan ook, hebben verzet tegen onderdrukkers. We herdenken omdat wij ze niet willen vergeten. Zojuist werden zeventwintig van hen door Jurre en Claire bij naam genoemd. Mensen, ieder met een gezin, met een familie.

Voor wie in vrijheid geboren is en geen onderdrukking, terreur en geweld heeft meegemaakt, is het misschien moeilijk te beseffen dat het hier ook anders kan. Daarom is het belangrijk om het verhaal van Bouwe van Ens te horen. Zijn naam staat ook op het monument hier achter mij. En zijn verhaal staat symbool voor het verhaal van al die andere dappere mensen die hun verzet met de moesten bekopen.

Wij willen nooit meer zo’n donkere oorlogstijd meemaken! Dat zei de wereld vol overtuiging direct nadat de oorlog met atoombommen was beëindigd. En toch zien we vandaag de dag nog steeds de gruwelijke beelden van vaders, moeders en kinderen die getroffen zijn door oorlogsgeweld. Slachtoffers van kille despoten, die gedreven door ideologie of radicale religie mensen tegen elkaar ophitsen en aanzetten tot haat en geweld. Vaak stap voor stap vergiftigden zij het vermogen van mensen om de ander te herkennen en te blijven zien als medemens.

Laten we zo meteen ook stil staan bij al die gewone mensen, die vaders, moeders en kinderen, die onze vrijheid niet kennen. En die gebukt gaan onder grof geweld en onderdrukking. En laten we onze vrijheid vooral verdedigen door ongevoelig te blijven voor misleidende verhalen die tweedracht zaaien, die aanzetten tot extreem “wij-zij” denken. Wij spreken hier af ons hart en hoofd ruimhartig te blijven openstellen voor onze medemens. Zoals de mensen hebben gedaan die wij zo in stilte gaan herdenken.