Veelgestelde vragen Omgevingsvisie

In de onderstaande vraag en antwoordlijst leest u meer over de Omgevingsvisie.

Wat staat er in de Omgevingsvisie?

De Omgevingsvisie is de langetermijnvisie van de gemeente voor de fysieke leefomgeving. Bij de fysieke leefomgeving gaat het over alle onderwerpen die je buiten de deur ziet. Denk bijvoorbeeld aan woningbouw, groen, landschap, natuur, verkeer, water, bedrijven en het cultureel erfgoed. De Omgevingsvisie is gericht op de ambities die we tot 2040 willen realiseren. De Omgevingsvisie bevat de hoofdlijnen van het beleid en geldt voor de hele gemeente.

Wat staat er niet in een Omgevingsvisie?

In een Omgevingsvisie staan geen regels die op perceel-niveau aangeven wat er wel en niet is toegestaan. Deze regels staan in het Omgevingsplan. Het Omgevingsplan vervangt uiteindelijk alle bestemmingsplannen van de gemeente. De Omgevingsvisie geeft ook geen gedetailleerd beleid. Nadere uitwerking van het beleid vindt plaats in programma’s.

Waarom maakt de gemeente een Omgevingsvisie?

Op basis van de nieuwe Omgevingswet moeten het Rijk, alle Provincies en alle gemeenten een Omgevingsvisie maken. Per 2024 moeten alle gemeenten een Omgevingsvisie hebben vastgesteld. o

Wie besluit er over de Omgevingsvisie?

De gemeenteraad stelt de Omgevingsvisie vast. Naar verwachting gebeurt dat in juni 2021.

Hoe is de Omgevingsvisie tot stand gekomen? Wie is er betrokken?

De gemeente Heerenveen vind afstemming met inwoners en organisaties belangrijk. In 2019 zijn daarom 10 dialoogavonden georganiseerd. Ook is er een enquête onder inwoners gehouden en zijn er gesprekken geweest met organisaties en andere gemeenten.

Hoe lang is de Omgevingsvisie geldig? Kan de Omgevingsvisie in de tussentijd worden aangepast?

Deze Omgevingsvisie richt zich op het jaar 2040. De samenleving en leefomgeving verandert continu. Dit vraagt om een flexibele aanpak. De Omgevingsvisie is een dynamisch document. Elk jaar wordt de visie op ondergeschikte delen aangepast (denk aan een APK). Elke vier jaar worden de opgaven weer bekeken en kunnen grotere wijzigingen in de visie plaatsvinden. Dus ja, de visie wordt tussentijds wel aangepast. De stip aan de horizon (voor 2040) blijft daarbij steeds hetzelfde.

Wat zijn Kernkwaliteiten?

Kernkwaliteiten zijn kenmerken die onze gemeente onderscheiden van andere gemeenten. Deze kwaliteiten willen we behouden en versterken, omdat ze bijdragen aan de identiteit van de gemeente Heerenveen en het prettig maken om hier te wonen, te werken en te recreëren. In de Omgevingsvisie zijn zes kernkwaliteiten beschreven en uitgewerkt:

  1. Een landelijk onderscheidend profiel als (top)sportgemeente
  2. De uitstekende (boven)regionale bereikbaarheid en daarbij horend vestigingsklimaat
  3. De nabijheid van regionale voorzieningen
  4. Landschappelijke diversiteit
  5. De historie van de (veen)ontginningsgeschiedenis
  6. Een robuust groen- en blauw netwerk
Wat zijn Kernopgaven?

Kernopgaven zijn de onderwerpen waar de gemeente samen met anderen tot 2030 mee aan de slag moet om in 2040 de beoogde ambities te halen. In de Omgevingsvisie zijn de volgende vier kernopgaven uitgewerkt:

  1. Werken aan Heerenveen als (boven)regionaal centrum voor (top)sport, werk en voorzieningen.
  2. Bouwen aan toekomstbestendige woningen.
  3. Zorgen voor gezonde, klimaatbestendige en leefbare wijken en dorpen.
  4. Versterken van de kwaliteit en veerkracht van het landelijk gebied.
Tijdens de Omgevingsdialogen in 2019 was er veel aandacht voor de kwaliteit van het landschap. Op welke manier is dit onderwerp meegenomen in de Omgevingsvisie?

De kwaliteit en veerkracht van de het landelijk gebied is een belangrijk thema in de Omgevingsvisie. Het is één van de vier kernopgaven waar de gemeente zich tot 2030 op richt. Samen met boeren, organisaties die terreinen beheren en inwoners willen we de landschappelijke kwaliteiten beschermen en versterken. Tegelijkertijd beseffen we dat het landschap niet stil staat en zich door de tijd heen altijd heeft aangepast aan nieuwe maatschappelijke behoeftes.

In de gemeente Heerenveen is sprake van verschillende landschapstypen. We kennen onder andere het open veenlandschap rond Aldeboarn en Akkrum, de veenpolder rondom Aengwirden, het bosrijke landgoederenlandschap rond Oranjewoud en het beekdal van de Tjonger. De Omgevingsvisie beschrijft  de kwaliteiten van deze landschappen, zodat we hier optimaal rekening mee houden bij nieuwe ontwikkelingen.

Dat het landschap één van onze kernkwaliteiten is, betekent niet dat er nooit iets zal veranderen. Dat het landschap één van onze kernwaarden is, betekent niet dat er nooit iets zal veranderen. Het betekent wel dat we bij ontwikkelingen aandacht hebben voor behoud en versterking van het landschap. Kleinschalige ontwikkelingen kunnen worden ingepast in het landschap. Bij ontwikkelingen met een grotere schaal kijken we ook naar het maatschappelijk belang en stellen we als voorwaarde dat er ook wordt geïnvesteerd in het landschap. En er zijn ook ontwikkelingen die geen maatschappelijke belang dienen en niet passen bij de landschappelijke kernkwaliteiten. Daar werken we als gemeente niet aan mee.

Er is veel vraag naar woningen. Wordt er in de Omgevingsvisie voldoende ruimte geboden voor nieuwbouw bij de kernen in Heerenveen?

In de Omgevingsvisie is veel aandacht voor het vraagstuk van woningbouw. Het bouwen van een toekomstbestendige woningvoorraad is één van de vier kernopgaven waar de gemeente zich tot 2030 op richt. Daarbij willen we zoveel mogelijk bestaande woningbouwlocaties afronden en plekken binnen bestaand bebouwd gebied gebruiken, voordat we nieuwe uitbreidingswijken gaan bouwen. We verwachten dat we met deze locaties de bestaande woningbouwafspraken met de Provincie en de buurgemeentes kunnen invullen.

Een aantal ontwikkelingen kunnen de vraag naar woningbouw in onze gemeente versnellen. Denk aan (een combinatie) van de volgende factoren:

  • Een blijvende druk op de woningmarkt in de Randstad;
  • De realisatie van de Lelylijn, waardoor de woon-werkafstand met de Randstad en Groningen substantieel wordt verkort;
  • Een toename van de hoeveelheid mensen die thuiswerken, waardoor er misschien een trek van drukkere regio’s naar de landelijk gebieden op gang komt.

Wanneer deze ontwikkelingen meer zichtbaar worden, kijken we naar nieuwe uitbreidingslocaties in de gemeente.

Welke mogelijkheden zijn er voor woningbouw in kleine kernen?

In elke dorp blijven mogelijkheden om woningen te bouwen, maar wel naar ‘aard en schaal’, wat is er nodig en wat past er in het gebied. In alle dorpen is ruimte voor het invullen van lege plekken (inbreiding), het kwalitatief verbeteren van dorpskernen en het (her)ontwikkelen van leegstaande bebouwing. Wij zien dat de ‘vraagdruk’ in de gemeente wel van plek tot plek verschilt. In Nieuwehorne en Tjalleberd staan al geruime tijd woningbouwkavels te koop, maar lopen de projecten niet heel hard. Omdat we ook zuinig zijn op het landschap, ronden we graag eerst de bestaande uitbreidingslocaties af, voordat we nieuwe uitbreidingslocaties starten. In 2022 willen we ons woonbeleid actualiseren. Daarbij kijken we naar de laatste trends en ontwikkelingen en de meest actuele inschatting van de woningbouwvraag.

Wordt er rekening gehouden met de gevolgen COVID-19 pandemie?

De Covid-19 pandemie geeft veel onzekerheid. Mogelijk veranderen sectoren als de woningmarkt, het toerisme en de detailhandel. Bijvoorbeeld omdat we meer blijven thuiswerken en online gaan winkelen. Omdat de blijvende gevolgen hiervan nog niet goed zijn in te schatten, kiezen we er voor om hier in de ontwerp-Omgevingsvisie nog niet op vooruit te lopen. In de evaluatie en monitoring wordt hier wel nadrukkelijk aandacht aan besteed. Permanente gevolgen van de coronacrisis worden meegenomen in de actualisatie van de Omgevingsvisie.

Wordt in de Omgevingsvisie rekening gehouden met de komst van de Lelylijn?

De Lelylijn kan grote gevolgen hebben voor de woningvraag en de economische ontwikkeling van de gemeente Heerenveen. Omdat de realisatie van de Lelylijn op dit moment nog niet zeker is, is er voor gekozen deze ontwikkeling nog niet mee te nemen in deze versie van de Omgevingsvisie en daar op het gebied van woningbouw, infrastructuur en dergelijke nog niet op vooruit te lopen. Dat betekent dat we voorlopig rekening houden met de huidige demografische gegevens.

Op het moment dat er meer zekerheid komt over de Lelylijn, wordt dit onderwerp (en de gevolgen daarvan) verder uitgewerkt in een aanpassing van de Omgevingsvisie. Om de Lelylijn niet onmogelijk te maken, is wel rekening gehouden met een ruimtereservering. Daarbij wordt eerst uitgegaan van het tracé van de voormalige Zuiderzeelijn.

Wat is het verschil tussen een Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en de Omgevingsvergunning?

In de Omgevingsvisie staat het beleid (op hoofdlijnen). In het Omgevingsplan staan de juridische regels – gemaakt zijn vanuit dit beleid – die gelden voor bepaalde gebieden of percelen. Een Omgevingsvergunning is een toestemming om een bepaald bouwplan te realiseren op een bepaalde plek.

Blijven bouwrechten uit de Bestemmingsplannen gewoon bestaan?

In bestemmingsplannen staan de bouw- en gebruiksmogelijkheden van gebieden en percelen. Deze rechten blijven ook na het vaststellen van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie wordt vooral gebruikt om als gemeente (bouw)plannen af te wegen die niet passen binnen de bestaande bestemmingsplannen. Daarnaast wordt de Omgevingsvisie gebruikt om het Omgevingsplan te maken. Dit Omgevingsplan vervangt op termijn alle bestemmingsplannen in de gemeente.

Kan ik straks sneller / makkelijker een vergunning krijgen?

Na het ingaan van de Omgevingswet geldt voor de meeste vergunningaanvragen dat de gemeenten binnen 8 weken (na aanvragen van een vergunning) een besluit moet nemen. Dat is sneller dan in huidige situatie (26 weken). Bij deze reguliere vergunningaanvragen is het college bevoegd om de vergunning te verlenen. Bij grotere bouwplannen geldt een langere procedure van 26 weken. Denk bijvoorbeeld aan een woningbouwplan van meer dan 10 woningen. Bij deze aanvragen geeft de gemeenteraad een (bindend) advies over de vergunningaanvraag.

Worden plannen straks beter afgestemd met de omgeving?

Participatie is een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet en de gemeenteraad vindt dit ook belangrijk. Op basis van de Omgevingswet mag de gemeente categorieën van plannen aanwijzen waarvoor een participatieplicht geldt. De raad heeft onlangs besloten om voor alle plannen die niet passen in het bestemmingsplan participatie verplicht te stellen. We gaan hier de komende tijd handvatten voor ontwikkelen die gelden zodra de Omgevingswet in werking treedt.

Volgens de Omgevingswet kan de gemeente wel bepalen dat er een participatieplicht geldt, maar niet welke vorm van participatie wordt gekozen.

Wanneer treedt de Omgevingswet in werking?

De ingangsdatum van de Omgevingswet is 1 juli 2022.

Waar kan ik reageren op de ontwerp- Omgevingsvisie?

Inwoners en organisaties kunnen via de website hun zienswijze op de ontwerp-Omgevingsvisie geven. Het college en de gemeenteraad krijgt deze zienswijzen samen met een reactienota en een aangepaste visie aangeboden ter vaststelling. Een zienswijze indienen kan tot en met 1 april 2021. Reageren kan via het reactieformulier.

Wat gebeurt er zodra de Omgevingsvisie is vastgesteld?

Na het vaststellen van de Omgevingsvisie, wordt de visie uitgewerkt in het Omgevingsplan en diverse (beleids)programma’s. Ook hier worden inwoners en organisaties bij betrokken. Daarnaast wordt de Omgevingsvisie geëvalueerd en regelmatig bijgesteld. Hoe vaak de visie wordt bijgesteld, is uitgelegd in de vraag: hoe lang is de Omgevingsvisie geldig? Kan de Omgevingsvisie in de tussentijd worden aangepast?