Beschermde diersoorten bij verbouwen en verduurzamen

Gaat u verbouwen of verduurzamen? Bij werkzaamheden aan uw woning, zoals isoleren, het vervangen van kozijnen, het aanpassen van uw dak of andere verbouwingen aan de gevel, kunt u te maken krijgen met beschermde dieren. Denk bijvoorbeeld aan vleermuizen en bepaalde vogelsoorten. Deze dieren verblijven in daken, gevels en spouwmuren van woningen. Om te voorkomen dat dieren worden verstoord of hun verblijfplaatsen verliezen, zijn soms extra stappen nodig voordat u met de werkzaamheden begint.

Waarom zijn deze dieren beschermd?

Vleermuizen en sommige vogelsoorten gebruiken vaak jarenlang dezelfde verblijfplaats. Ze keren bijvoorbeeld terug naar dezelfde plek om te rusten, te broeden of hun jongen groot te brengen. Geschikte verblijfplaatsen zijn schaars en door het isoleren en verbouwen van woningen verdwijnen er steeds meer. De dieren kunnen niet altijd op tijd een andere geschikte plek vinden. Daardoor kunnen ze hun jongen niet veilig grootbrengen en kunnen de aantallen verder afnemen.

Dat is ook nadelig voor de biodiversiteit: de verscheidenheid aan dieren en planten in onze omgeving. Soorten zijn van elkaar afhankelijk en hebben ieder een rol in de natuur. Zo eten vleermuizen en vogels bijvoorbeeld insecten. Als een soort afneemt, kan dat ook gevolgen hebben voor andere dieren en planten. Daarom zijn deze dieren en de plekken waar zij verblijven wettelijk beschermd.

Hieronder leest u waarmee u rekening moet houden bij verschillende werkzaamheden.

Wilt u met een van onderstaande werkzaamheden aan de slag?

De volgende werkzaamheden kunt u in de meeste gevallen direct (laten) uitvoeren:

  • vloerisolatie;
  • binnenmuurisolatie;
  • isolatieglas;
  • dakisolatie aan de binnenzijde, zolang de buitenkant van het dak niet wordt aangepast, dieren niet bij het dakbeschot kunnen komen en de spouw niet wordt geïsoleerd.

Ziet u dieren of nesten op de plek waar u wilt werken? Of twijfelt u of uw werkzaamheden gevolgen kunnen hebben voor beschermde dieren? Neem dan vóór de werkzaamheden contact op met Team Groene Regelgeving van provincie Fryslân, via e-mail: wnb@fryslan.frl of telefoon: (058) 292 59 25.

Wilt u uw spouwmuur isoleren?

Voordat uw spouwmuur mag worden geïsoleerd, moet er een eDNA-onderzoek worden uitgevoerd. Uw isolatiebedrijf kan dit voor u regelen. Met dit onderzoek wordt gekeken of er in de spouwmuur sporen van vleermuis-DNA aanwezig zijn. Er zijn twee uitkomsten mogelijk:

  • Er wordt geen vleermuis-DNA gevonden. De spouwmuur mag dan worden geïsoleerd.
  • Er wordt wel vleermuis-DNA gevonden. Er is dan aanvullend onderzoek nodig. Neem contact op met Team Groene Regelgeving van provincie Fryslân. De provincie kan aangeven welke vervolgstappen nodig zijn. Dit kan van via e-mail: wnb@fryslan.frl of telefoon: (058) 292 59 25.

Soms is er vergoeding mogelijk voor de kosten van eDNA-onderzoek.

Wilt u werkzaamheden uitvoeren aan uw dak of gevel?

Bij werkzaamheden aan de buitenkant van uw woning kunnen beschermde dieren of hun verblijfplaatsen worden verstoord. Denk bijvoorbeeld aan:

  • dakisolatie aan de buitenzijde;
  • buitenmuurisolatie;
  • het plaatsen van zonnepanelen op een schuin dak;
  • werkzaamheden waarbij dakpannen, gevelbekleding, openingen of kieren worden verwijderd of afgesloten.

Neem daarom voorafgaand aan de werkzaamheden contact op met Team Groene Regelgeving van provincie Fryslân. Zij kunnen aangeven welke regels voor uw situatie gelden en of aanvullend onderzoek nodig is. Dit kan van via e-mail: wnb@fryslan.frl of telefoon: (058) 292 59 25.

Let op: mogelijk heeft u een omgevingsvergunning nodig

Voor werkzaamheden aan uw woning heeft u soms een omgevingsvergunning nodig. Op de pagina Bouwen en verbouwen leest u wanneer dit het geval is en kunt u de vergunningcheck doen.

Gemeente Heerenveen werkt aan een soortenmanagementplan (SMP)

De gemeente Heerenveen werkt aan een soortenmanagementplan (SMP). Hiervoor wordt onderzocht waar beschermde dieren verblijven en welke maatregelen nodig zijn om deze soorten te beschermen. Het doel is om inwoners in de toekomst beter te kunnen ondersteunen bij verbouwen en verduurzamen en tegelijkertijd ruimte te houden voor beschermde dieren in onze dorpen en wijken.

Veelgestelde vragen

  • Wat is een eDNA-onderzoek?

    Tijdens een eDNA-onderzoek wordt er onderzocht of er sporen van vleermuizen aanwezig zijn. Vleermuizen laten kleine sporen (DNA) achter in hun omgeving, zoals huidcellen of uitwerpselen. Door deze sporen te onderzoeken, kan worden vastgesteld of vleermuizen mogelijk gebruikmaken van de spouwmuur als verblijfplaats. Bij spouwmuurisolatie is een eDNA-onderzoek verplicht.

  • Welke subsidies zijn er voor het verduurzamen van mijn woning?

    Voor het verduurzamen van uw woning zijn er verschillende subsidies beschikbaar. Bekijk op de website welke subsidies u mogelijk kunt aanvragen. Weet u niet waar u moet beginnen? Energiecoach Jinke Kleistra helpt u graag op weg. Ze kan adviseren over het verduurzamen van uw woning en u helpen bij het aanvragen van subsidies. Plan een gratis afspraak met haar in.

  • Kan ik een vergoeding krijgen voor een eDNA-onderzoek?

    Moet u voor spouwmuurisolatie een eDNA-onderzoek laten uitvoeren? Dan kunt u de kosten van dit onderzoek mogelijk vergoed krijgen. Deze vergoeding is alleen bedoeld voor inwoners die gebruikmaken van de subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie (LAI), ook wel het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) genoemd. Wilt u weten of u in aanmerking komt voor deze vergoeding? Neem dan contact op via duurzaamheid@heerenveen.nl.

  • Welke diersoorten zijn beschermd?

    In Nederland zijn veel dieren en planten beschermd. Het gaat onder andere om alle in het wild levende vogels, vleermuizen en bepaalde andere zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen en insecten. In daken en gevels van woningen kunnen bijvoorbeeld verschillende vleermuissoorten verblijven, maar ook huismussen, ringmussen, huiszwaluwen, spreeuwen en gierzwaluwen. Welke bescherming precies geldt, verschilt per soort.

    Wilt u meer weten over beschermde soorten? Kijk dan op de website van BIJ12. Hier vindt u betrouwbare informatie over beschermde dier- en plantensoorten in Nederland.

Geplaatst op 10 augustus 2026, 13:44 Gewijzigd op 17 augustus 2026, 09:58

Nieuws