Hoe werkt de gemeenteraad - Gemeente Heerenveen

Hoe werkt de gemeenteraad

De gemeenteraad vertegenwoordigt inwoners bij het besturen van Heerenveen. De gemeenteraad bepaalt het beleid en neemt de belangrijkste beslissingen, bijvoorbeeld het vaststellen van de begroting. De raad beslist ook over de gemeentelijke wetten (verordeningen). De gemeenteraad kan een plan goedkeuren, verwerpen of veranderen. Ook kan de raad zelf een voorstel doen.

Contact met de inwoners

De gemeenteraadsleden hebben hierover contact met inwoners, ondernemers en organisaties. Ze verzamelen ideeën, discussiëren en nemen besluiten. Vervolgens voert het college van burgemeester en wethouders (het dagelijks bestuur) dit uit en de gemeenteraad controleert of en hoe de gemaakte afspraken zijn nagekomen.

De gemeenteraad heeft op 4 juni 2018 het Raadsakkoord 2018-2022 (PDF 326 kB) vastgesteld. Hierin hebben ze afgesproken om meer samen te werken met de inwoners en aan de slag te gaan met drie thema’s:

  • vitale ontwikkeling van het centrum, wijken en de dorpen, één van de voorbeelden is het centrum van Heerenveen, zie het burgerbesluit.
  • hoe zorgen we voor een duurzamere gemeente
  • versterken van de lokale democratie (we willen alle belangen goed afwegen)

Daarnaast werkt de raad met een vierde thema, dat jaarlijks kan verschillen.

Gekozen

Inwoners van Heerenveen kiezen iedere 4 jaar de gemeenteraad. De gemeenteraad in Heerenveen bestaat uit 31 raadsleden. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezing bepaalt welke fracties er in de gemeenteraad zitten. De gemeenteraad bestaat sinds de verkiezingen in maart 2018 uit 10 fracties (politieke partijen): PvdA, VVD, CDA, GL, GBH, FNP, D66, SP, CU, HL.

Openbaar

Vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar. Iedereen is dus altijd van harte welkom om erbij te zijn. In de agenda van de gemeenteraad staat een overzicht van de komende bijeenkomsten. Veel van deze bijeenkomsten zijn ook live via de website te bekijken.

Let op! Wij maken foto- en filmopnames van bijeenkomsten, die worden getoond, uitgezonden en bewaard op internet. Als u aanwezig bent, kunt u in beeld komen. Vanaf 25 mei 2018 geldt de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Dat betekent dat vanaf die datum dezelfde privacyregels gelden in alle landen van de Europese Unie.

Raadscommissies

In de raadscommissie vormen raadsleden en commissieleden hun mening en worden besluiten voorbereid. Dat doen zij door zich goed te informeren, te luisteren en meningen uit te wisselen over voorstellen en onderwerpen. De commissieleden zijn benoemd door de raad om de raadsleden te helpen hun werkzaamheden goed uit te voeren.

Er zijn 3 commissies:

Raadsvergadering

In de raadsvergadering neemt de gemeenteraad besluiten over voorstellen en andere onderwerpen.
Over sommige voorstellen zijn de politieke partijen het al eens, voordat de raadsvergadering plaatsvindt. Dan wordt het voorstel aangenomen, zonder dat de raad daar nog over praat.
Er zijn ook voorstellen waar de politieke meningen nog verschillen. Daarover wordt in de raad een debat gevoerd, voordat de raad een besluit neemt.

Wie zit waar?

Griffie

Om alles in goede banen te leiden adviseert en ondersteunt de griffie de gemeenteraad, de individuele raadsleden en de voorzitter van de raad. De griffie is hierin onafhankelijk en neutraal. De griffier is eindverantwoordelijk en geeft leiding aan de griffie. Bij ons is dat Lammy Roest-Jonkers.

Wat doet de griffie?

De griffie biedt de ondersteuning die de gemeenteraad nodig heeft. De griffie:

  • bewaakt de kwaliteit van het politieke besluitvormingsproces

voorbeelden: verbinden van politieke, bestuurlijke en ambtelijke processen, in goede banen leiden van vergaderingen (raadsinformatiebijeenkomsten, commissievergaderingen en de raadsvergaderingen), adviseren en informeren van de gemeenteraad bij de totstandkoming van de (strategische) termijnagenda, kwaliteitstoetsing van de te agenderen stukken;

  • geeft advies en bijstand aan de individuele leden van de raad, de raad, de raadsfracties en de door de raad ingestelde commissies

voorbeelden: ondersteunen en adviseren de voorzitters bij het uitoefenen van hun voorzitterschap, helpen raadsleden bij het formuleren van moties, amendementen, vragen en initiatiefvoorstellen, adviseren over vergaderwijze

  • ontwikkelt, innoveert en bewaakt werkwijze en procedures

voorbeelden: informatievoorziening goed inrichten, vergaderagenda’s samenstellen, afdoening van besluiten, moties, amendementen, vragen, toezeggingen

  • ondersteunt de raad, commissies en werkgroepen

voorbeelden: verzorgen van agenda’s, besluitenlijsten, verzorgen van live uitzendingen

  • onderhoudt contacten met inwoners en belangenorganisaties en de media

voorbeelden: helpen inwoners bij al hun contacten met de gemeenteraad, organiseren van werkbezoeken

YouTube video

Verklarende woordenlijst

Een amendement is een formele wijziging in een raadsvoorstel, ingediend door een of meerdere raadsleden bij de raadsvergadering. Deze wijziging kan vele vormen aannemen, niet alleen de toevoeging van tekst maar ook het verwijderen van overbodige, onjuiste of gedateerde tekst. Als een meerderheid van de raad het amendement steunt, wordt het oorspronkelijke raadsvoorstel gewijzigd vastgesteld.

Met het college bedoelt men de wethouders en de burgemeester. Samen worden zij het college van B en W genoemd. Het college voert de besluiten uit die de raad heeft genomen. Het college is het dagelijks bestuur van de gemeente en vormt, net als de gemeenteraad en de burgemeester, een apart bestuursorgaan met eigen bevoegdheden.

Een debat in de gemeenteraad bestaat uit twee termijnen. Dat zijn twee rondes waarin alle partijen de mogelijkheid krijgen om hun standunten toe te lichten en vragen te stellen aan het college. Na de eerste termijn, reageert het college en beantwoord de vragen. In de tweede termijn kan iedere partij weer het woord krijgen om de fracties te overtuigen en zo voeren ze debat.

Alle leden van één politieke partij in de gemeenteraad vormen samen een fractie. Soms bestaat een fractie uit slechts één persoon. Een fractie wordt geleid door de fractievoorzitter.

Stemmen in de raad gebeurt over het algemeen met ‘hand opsteken’ of via een briefje. Een enkele keer wordt ‘hoofdelijk gestemd’. Bij een hoofdelijke stemming leest de griffier alle namen van de aanwezige raadsleden op. Ieder raadslid moet na het noemen van zijn naam melden of hij/zij vóór of tegen is. Een hoofdelijke stemming kost veel tijd. Daarom gebeurt dat meestal alleen bij stemmingen waarbij maar een kleine meerderheid wordt verwacht.

Een motie is een uitspraak (in de meeste gevallen een verzoek) van een gemeenteraadslid aan het college om iets te doen of juist niet te doen. Een raadslid stelt eerst een motie op en zoekt daarna steun bij andere gemeenteraadsleden (dat noemen ze lobbyen). De raadsleden debatteren over de motie in de gemeenteraadsvergadering. Bij voldoende stemmen (meerderheid) wordt de motie aangenomen en gaat het college de motie uitvoeren.

Het presidium bestaat uit de voorzitter van de raad, diens plaatsvervanger en de fractievoorzitters of diens plaatsvervangers van de partijen uit de gemeenteraad. Het presidium

is de hoeder van het bestuurlijke en politieke proces. Het presidium vergadert minimaal vier keer per jaar. De burgemeester en griffier zijn hier altijd bij aanwezig en hebben een adviserende rol.

Korte verklaring van een gemeenteraadslid voorafgaand aan de stemming over een (ontwerp-) besluit of verordening.

Bij een toezegging belooft de burgemeester of een van de wethouders aan de raad iets te doen, bijvoorbeeld naar aanleiding van een schriftelijke vraag of een motie.