Hoe werkt de gemeenteraad
De gemeenteraad vertegenwoordigt de inwoners van Heerenveen. De raad bepaalt de hoofdlijnen van het gemeentelijk beleid en neemt belangrijke besluiten, bijvoorbeeld over voorzieningen, projecten, financiën en gemeentelijke regels (verordeningen).
Gemeenteraad
De gemeenteraadsleden verzamelen ideeën bij inwoners, ondernemers en organisaties. Daarna discussiëren ze hierover in een commissievergadering en nemen besluiten in de raadsvergaderingen. Vervolgens voert het college van burgemeester en wethouders (het dagelijks bestuur) dit uit. De gemeenteraad controleert daarna of en hoe de gemaakte afspraken zijn nagekomen.
Voordat de gemeenteraad een besluit neemt, wordt een onderwerp meestal eerst besproken in een commissievergadering. Daar verzamelen raads- en commissieleden informatie, luisteren zij naar inwoners, organisaties en deskundigen en wisselen zij standpunten uit. Vervolgens neemt de gemeenteraad een besluit in de raadsvergadering. Als er geen discussie meer nodig is, wordt een voorstel als hamerstuk vastgesteld. Zijn er verschillende politieke standpunten, dan debatteert de raad eerst voordat een besluit wordt genomen.
Zo werkt de gemeenteraad volgens drie stappen: beeldvorming (informatie verzamelen), oordeelsvorming (bespreken en standpunten bepalen) en besluitvorming (een besluit nemen).
-
Raadsagenda
De gemeenteraad heeft op 9 juni 2022 de Raadsagenda Heerenveen 2022-2026 (PDF 1 MB) vastgesteld.
Hierin heeft de raad afgesproken om samen te werken met de inwoners en de lokale democratie te willen versterken. De raad heeft afgesproken om over deze onderwerpen in ieder geval belangrijke besluiten te nemen in de bestuursperiode 2022- 2026:
- Dienstverlening van de gemeente
- Bestaanszekerheid van inwoners
- Wonen en volkshuisvesting
- Duurzaamheid (circulaire economie, energietransitie, biodiversiteit, klimaatadaptatie)
Ook Cultuur vindt de gemeenteraad een belangrijk vraagstuk, maar minder urgent dan bovengenoemde vier onderwerpen. Zie ook de pagina Raadsagenda 2022-2026.
-
Openbaar
Vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar. Iedereen is dus altijd van harte welkom om erbij te zijn. In de agenda van de gemeenteraad staat een overzicht van de komende bijeenkomsten de bijeenkomsten zijn via de website te bekijken.
Let op! Wij maken foto- en filmopnames van bijeenkomsten, die worden getoond, uitgezonden en bewaard op internet. Als u aanwezig bent, kunt u in beeld komen.
-
Gekozen door inwoners
De inwoners van Heerenveen kiezen eens in de vier jaar de gemeenteraad. De gemeenteraad van Heerenveen bestaat uit 31 raadsleden. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen bepaalt welke fracties (politieke partijen) zitting hebben in de raad.
De gemeenteraad bestaat sinds de verkiezingen in maart 2026 uit 10 fracties (politieke partijen): Heerenveen Lokaal (HL), PRO, CDA, D66, FNP, Forum voor Democratie (FvD), VVD, Frisse Wind 21, ChristenUnie (CU) en SP.
Raadscommissies
In de raadscommissies worden onderwerpen voorbereid voor besluitvorming door de gemeenteraad. Raadsleden en commissieleden bespreken voorstellen, stellen vragen en wisselen standpunten uit.
Commissieleden zijn door de gemeenteraad benoemd om de raadsleden bij hun werkzaamheden te ondersteunen.
Er zijn 3 commissies:
Raadsvergadering
In de raadsvergadering neemt de gemeenteraad besluiten. Soms zijn fracties het al unaniem eens over een voorstel. Dan wordt het voorstel als hamerstuk vastgesteld, zonder debat. Zijn er nog verschillende politieke standpunten, dan wordt het voorstel als bespreekstuk behandeld. De fracties gaan dan eerst met elkaar in debat, waarna de gemeenteraad een besluit neemt.
Griffie
De griffie ondersteunt en adviseert de gemeenteraad bij haar werkzaamheden. Daarbij werkt de griffie onafhankelijk en neutraal.
De griffier is eindverantwoordelijk voor de griffie en geeft leiding aan het team. In de gemeente Heerenveen is dat Lammy Roest-Jonkers.
-
Wat doet de griffie?
Wat doet de griffie?
De griffie ondersteunt de gemeenteraad bij al haar werkzaamheden en zorgt ervoor dat het politieke besluitvormingsproces goed verloopt.
Ondersteunt een zorgvuldig besluitvormingsproces
De griffie helpt bij de voorbereiding en begeleiding van raadsinformatiebijeenkomsten, commissievergaderingen en raadsvergaderingen. Ook adviseert de griffie over de agenda en de planning van onderwerpen die de gemeenteraad behandelt.
Adviseert en ondersteunt raads- en commissieleden
De griffie ondersteunt de gemeenteraad. Bijvoorbeeld bij het opstellen van moties, amendementen, schriftelijke vragen en initiatiefvoorstellen of bij vragen over procedures en vergaderingen.
Bewaakt de werkwijze en procedures van de raad
De griffie zorgt ervoor dat informatie op tijd beschikbaar is, vergaderingen goed worden voorbereid en besluiten, toezeggingen en moties worden gevolgd en afgehandeld.
Organiseert vergaderingen en bijeenkomsten
De griffie verzorgt de agenda’s en besluitenlijsten van vergaderingen en ondersteunt bij de organisatie van bijeenkomsten en live-uitzendingen.
Is het aanspreekpunt voor inwoners, organisaties en media
De griffie helpt inwoners die contact willen opnemen met de gemeenteraad, ondersteunt bij inspraakmogelijkheden en coördineert bijvoorbeeld werkbezoeken van de raad.
Verklarende woordenlijst
-
Toezegging
Bij een toezegging belooft de burgemeester of een van de wethouders aan de raad iets te doen, bijvoorbeeld naar aanleiding van een schriftelijke vraag of een motie.
-
Stemverklaring
Korte verklaring van een gemeenteraadslid voorafgaand aan de stemming over een (ontwerp-) besluit of verordening.
-
Motie
Een motie is een uitspraak (in de meeste gevallen een verzoek) van een gemeenteraadslid aan het college om iets te doen of juist niet te doen. Een raadslid stelt eerst een motie op en zoekt daarna steun bij andere gemeenteraadsleden (dat noemen ze lobbyen). De raadsleden debatteren over de motie in de gemeenteraadsvergadering. Bij voldoende stemmen (meerderheid) wordt de motie aangenomen en gaat het college de motie uitvoeren.
-
Hoofdelijk stemmen
Stemmen in de raad gebeurt over het algemeen met ‘hand opsteken’ of via een briefje. Een enkele keer wordt ‘hoofdelijk gestemd’. Bij een hoofdelijke stemming leest de griffier alle namen van de aanwezige raadsleden op. Ieder raadslid moet na het noemen van zijn naam melden of hij/zij vóór of tegen is. Een hoofdelijke stemming kost veel tijd. Daarom gebeurt dat meestal alleen bij stemmingen waarbij maar een kleine meerderheid wordt verwacht.
-
Fractie
Alle leden van één politieke partij in de gemeenteraad vormen samen een fractie. Soms bestaat een fractie uit slechts één persoon. Een fractie wordt geleid door de fractievoorzitter.
-
Eerste en tweede termijn
Een debat in de gemeenteraad bestaat uit twee termijnen. Dat zijn twee rondes waarin alle partijen de mogelijkheid krijgen om hun standpunten toe te lichten en vragen te stellen aan het college. Na de eerste termijn, reageert het college en beantwoord de vragen. In de tweede termijn kan iedere partij weer het woord krijgen om de fracties te overtuigen en zo voeren ze debat.
-
College (van burgemeester en wethouders)
Met het college bedoelt men de wethouders en de burgemeester. Samen worden zij het college van B en W genoemd. Het college voert de besluiten uit die de raad heeft genomen. Het college is het dagelijks bestuur van de gemeente en vormt, net als de gemeenteraad en de burgemeester, een apart bestuursorgaan met eigen bevoegdheden.
-
Amendement
Een amendement is een formele wijziging in een raadsvoorstel, ingediend door een of meerdere raadsleden bij de raadsvergadering. Deze wijziging kan vele vormen aannemen, niet alleen de toevoeging van tekst maar ook het verwijderen van overbodige, onjuiste of gedateerde tekst. Als een meerderheid van de raad het amendement steunt, wordt het oorspronkelijke raadsvoorstel gewijzigd vastgesteld.
-
Presidium
Het presidium bestaat uit de voorzitter van de raad, diens plaatsvervanger en de fractievoorzitters of diens plaatsvervangers van de partijen uit de gemeenteraad. Het presidium is de hoeder van het bestuurlijke en politieke proces. Het presidium vergadert minimaal vier keer per jaar. De burgemeester en griffier zijn hier altijd bij aanwezig en hebben een adviserende rol.
