Op weg naar aardgasvrij Heerenveen

Het elektriciteitsnet zit op sommige plekken inderdaad vol. Daarom stappen we niet allemaal tegelijk over op een warmtepomp of warmtenet.

Voor een aantal dorpen/buurten heeft de gemeente het warmteuitvoeringsplan al vastgesteld. In die gebieden zijn we met netbeheerder in overleg om het elektriciteitsnet te verzwaren. Op de Heide in Heerenveen gebeurt dat bijvoorbeeld al. En ook voor de Streek ligt er een plan. De warmtetransitie gebeurt stap voor stap, buurt per buurt en over meerdere jaren. Uiteindelijk willen we pas in 2050 volledig aardgasvrij zijn.

In het warmteprogramma kijken we wat per buurt technisch haalbaar is, juist óók op basis van het stroomnet: een warmtenet of een individuele warmtepomp. Zo kan een warmtenet bijvoorbeeld bijdragen aan het verzachten van de congestie op het stroomnet in tegenstelling tot warmtepompen. Tegelijkertijd werken netbeheerders aan het verzwaren van het net en sturen we op slimmer gebruik van stroom, bijvoorbeeld door isolatie, lagere pieken en slimme aansturing. Zolang het elektriciteitsnet het niet aan kan in een buurt, zullen we de overstap ook nog niet gaan en kunnen maken.

Betaalbaarheid is een uitgangspunt. We sturen daarom op goed isoleren vóór overstappen, op collectieve oplossingen waar dat goedkoper is, en op het benutten van subsidies en landelijke regelingen.
Daarnaast wordt op 29 januari door de gemeenteraad vergadert over de rol van de gemeente in een publiek energiebedrijf. Dit betekent dat de gemeente in de toekomst een rol zou kunnen krijgen in het leveren van energie. Dit met als doel om te zorgen voor betaalbare, duurzame en betrouwbare warmte in de toekomst. De gemeente heeft immers geen winstoogmerk, in tegenstelling tot energieleveranciers.
Als laatste zijn de prijzen van gas ook enorm onzeker en kunnen ook stijgen, zoals we in de afgelopen jaren gemerkt hebben. Op het gas blijven is dus ook een risico.

Ja, zeker! De gemeenteraad heeft eerder al akkoord gegeven op het plan om in 2050 zonder aardgas te wonen. Hoe we dat precies gaan doen, werken we uit in het warmteprogramma. Eind 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de belangrijkste uitgangspunten voor dit programma. In januari is de raad hierover bijgepraat en heeft er een gesprek over gevoerd. De gemeenteraad heeft dus duidelijk invloed gehad.
Het college neemt uiteindelijk het besluit over het warmteprogramma.

Waterstof klinkt aantrekkelijk, maar is schaars, duur en lijkt in de toekomst vooral een oplossing voor de industrie en mobiliteit/logistiek. Verwarmen van woningen met waterstof is op korte en middellange termijn niet realistisch en inefficiënt.

In flats is een eigen warmtepomp meestal geen goede oplossing. Daarom kijken we naar gezamenlijke oplossingen, zoals een warmtenet of één installatie voor het hele gebouw. Per flatgebouw onderzoeken we wat technisch, financieel en praktisch mogelijk is. Dat doen we samen met de eigenaren en bewoners.

Soms is het nodig om het bestaande gasnet veilig en betrouwbaar te houden, bijvoorbeeld door vervanging van oude leidingen. Dat betekent niet dat we kiezen vóór gas op de lange termijn. De overgang naar aardgasvrij zal de komende jaren plaatsvinden (tot 2050), stap voor stap en buurt voor buurt. Dat betekent dat we daarbij ook goed kijken welke buurt een logische eerste stap is. Juist in buurten waar bijvoorbeeld net de gasleidingen zijn vervangen, is de kans groter, dat ze pas later overstappen op een duurzaam alternatief.

Het is de bedoeling dat we in 2050 allemaal van het gas af zijn, óók huurders. Huurders kunnen daarom de vragenlijst invullen om aan te geven wat zij vinden van aardgasvrij wonen. De verhuurder is verantwoordelijk voor de overstap, niet de huurder. De gemeente zal bij de overstap nauw samenwerken met bijvoorbeeld woningcorporaties en grote verhuurders. Woningcorporaties zullen op hun beurt de huurder hierbij betrekken.

Nederland heeft een andere uitgangspositie. Ons eigen gas raakt op en gaswinning heeft grote schade veroorzaakt in Groningen. Bovendien is Nederland juist sterk afhankelijk geworden van importgas.
Duitsland gebruikt gas vooral als tijdelijke oplossing en zet tegelijk zwaar in op duurzame energie. Ook daar is gas geen eindpunt, en ook Duitsland wil in 2050 klimaatneutraal zijn.
In Duitsland worden nog veel woningen verwarmd door oliegestookte ketels. Deze zijn vervuilender dan aardgas. Daarom stappen ze in Duitsland nu over op aardgas omdat ze daarmee CO2 reduceren. Voor Duitsland is de overstap naar aardgas een belangrijke en tijdelijke tussenstap, waarbij ze uiteindelijk in 2050 ook volledig op groene energie willen draaien.

Aardgas raakt op, zorgt voor meer klimaatverandering en maakt ons afhankelijk van wisselende gasprijzen. Door nu alvast plannen te maken, houden we grip op kosten, een fijne leefomgeving en een betrouwbare energievoorziening. Aardgasvrij worden is geen doel op zich, maar een manier om Heerenveen klaar te maken voor de toekomst.