Welzijn op Recept
Niet elke klacht vraagt om een medische behandeling. Welzijn op Recept biedt zorgprofessionals een praktisch en effectief alternatief voor inwoners met lichte psychosociale klachten. In plaats van een medicijn of doorverwijzing naar de psycholoog, komt iemand via de huisarts of andere zorgprofessional in contact met een welzijnscoach.
Wat is Welzijn op Recept?
Welzijn op Recept is bedoeld voor volwassenen met klachten die vaak geen medische oorzaak hebben, zoals vermoeidheid, stress, angst of somberheid. Deze klachten komen regelmatig voort uit sociale of maatschappelijke omstandigheden, zoals verlies, eenzaamheid, werkstress of weinig daginvulling. De welzijnscoach helpt inwoners activiteiten te vinden die energie geven en plezier brengen. Door de aandacht te verleggen van de klacht naar wat wél werkt, verbetert het welzijn en groeit de veerkracht.
De rol van de welzijnscoach
De welzijnscoach voert maximaal 5-7 gesprekken waarin wensen, interesses en mogelijkheden worden verkend. Samen zoeken ze naar passende activiteiten, van wandelen en creatieve workshops tot vrijwilligerswerk of ontmoetingsgroepen. De welzijnscoach regelt het contact en de aanmelding, en kan desgewenst de eerste keer meegaan.
Voor wie?
Welzijn op Recept is voor inwoners van 18 jaar en ouder die te maken hebben met:
- stress, angst, somberheid of eenzaamheid
- onverklaarbare lichamelijke klachten of een chronische aandoening
- weinig daginvulling of een ongezonde leefstijl
- beperkte sociale contacten of belastende omstandigheden zoals schulden of scheiding
Verwijzen
- bespreek Welzijn op Recept met de inwoner
- verwijs naar de welzijnscoach via Zorgdomein, VIP-live of samenscorenvoorgezondheid.nl/doorverwijzen
- de welzijnscoach neemt binnen 5 werkdagen contact op met de inwoner
Voor volwassenen met overgewicht of obesitas gaat het vaak om meer dan alleen het gewicht. Soms spelen extra uitdagingen mee in het dagelijks leven, zoals financiële zorgen, eenzaamheid of verlies, die het moeilijk maken om gezond te leven. Via Welzijn op Recept PLUS krijgt de inwoner een Centrale Zorgcoördinator (welzijnscoach PLUS), die samen met de inwoner bekijkt wat er nodig is om aan de slag te gaan met een gezonde leefstijl en keuzes te maken die bij hem of haar passen.
Voor wie?
Voor inwoners van 18 jaar en ouder:
- met overgewicht of obesitas
- waarvoor een GLI (nog) niet passend is
Wat doet de welzijnscoach PLUS?
De welzijnscoach PLUS van Caleidoscoop:
- voert gemiddeld 10 gesprekken
- Houdt regie over het proces
- legt verbinding tussen zorg en welzijn
Verwijzen
- bespreek Welzijn op Recept met de inwoner
- verwijs naar de welzijnscoach via Zorgdomein, VIP-live of samenscorenvoorgezondheid.nl/doorverwijzen
- de welzijnscoach neemt binnen 5 werkdagen contact op met de inwoner
Welzijn op Recept Jeugd is voor jongeren van 12 tot 18 jaar met klachten zonder duidelijke medische oorzaak, zoals vermoeidheid, stress, motivatieverlies of somberheid. Vaak ontstaan deze door sociale of maatschappelijke omstandigheden, zoals moeite met sociale vaardigheden, weinig aansluiting bij leeftijdsgenoten, financiële problemen, verlies of eenzaamheid. De welzijnscoach jeugd helpt jongeren activiteiten te vinden die energie geven en plezier brengen. Door de aandacht te verleggen van de klacht naar wat wél werkt, verbetert het welzijn en groeit de veerkracht.
Voor wie?
Voor jongeren van 12 tot 18 jaar die te maken hebben met o.a.
- stress, angst, somberheid, eenzaamheid of rouw
- motivatieverlies, moeite met aansluiting bij leeftijdsgenoten
- onverklaarbare lichamelijke klachten of een chronische aandoening
- weinig daginvulling of een ongezonde leefstijl
- beperkte sociale contacten of belastende omstandigheden, zoals schulden of scheiding
Wat doet de welzijnscoach jeugd?
De welzijnscoach jeugd van Caleidoscoop:
- voert 5-7 gesprekken
- verkent wensen, interesses en mogelijkheden
- zoekt samen met de jongere naar passende activiteiten: van bewegen of sport en creatieve workshops tot vrijwilligerswerk of ontmoetingsgroepen
- regelt contact en aanmelding en kan (indien gewenst) de eerste keer meegaan
Verwijzen
- bespreek Welzijn op Recept met de jongere
- verwijs naar de welzijnscoach via Zorgdomein, VIP-live of samenscorenvoorgezondheid.nl/doorverwijzen
- de welzijnscoach jeugd neemt binnen 5 werkdagen contact op met de jongere
Er is een divers aanbod van activiteiten binnen de volgende arrangementen.
Vrijwilligerswerk en activiteiten
Caleidoscoop is de welzijnsorganisatie in Gemeente Heerenveen. We werken samen met inwoners aan een leefbare samenleving. Dit doen we door vrijwilligers te ondersteunen, verbindingen te leggen en initiatieven te nemen op het gebied van leefbaarheid.
Contact: welzijnoprecept@caleidoscoopheerenveen.nl
Kunst en cultuur
Ateliers Majeur zet de kracht van kunst als middel in om te werken aan gezondheid en welzijn van de inwoners. Het verbindt en brengt je even in een andere wereld waar creativiteit zijn gang kan gaan. Je hoofd leegmaken en nieuwe beelden de ruimte geven om te ontstaan.
Contact: welzijnoprecept@ateliersmajeur.nl
Bewegen, vitaliteit en sport
Sportstad Heerenveen en Sport Fryslân vinden gezond zijn, gezond voelen en zin in het leven hebben belangrijk. Wij doen we er alles aan om inwoners te steunen om gezonde keuzes te maken. Dit doen we door aandacht te schenken aan voeding, beweging en geestelijke gezondheid.
Contact: welzijnoprecept@sportstad.nl
Leren en ontwikkelen
De Bibliotheek Mar en Fean is het lokale, fysieke en digitale informatieknooppunt dat de persoonlijke ontwikkeling van inwoners stimuleert en faciliteert. De kernfuncties van de bibliotheek zijn lezen, leren, informeren, ontmoeting en debat, kunst en cultuur.
Contact: welzijnoprecept@bmf.nl
Zingeving en spiritualiteit
De Raad van Kerken gelooft in de kracht van omzien naar elkaar. In je leven maak je van alles mee. Soms kan het goed zijn daar met een ander vertrouwelijk over te praten: je hart luchten en zorgen delen. Inwoners kunnen bij ons terecht voor gesprekken over diepere levensvragen.
Contact: welzijnoprecept@raadvankerkenheerenveen.nl
Financiën en administratie
Steunpunt de Barones biedt ondersteuning bij vragen over schulden, financiële problemen, moeilijke brieven, formulieren en digitale aanvragen. Er wordt met meerdere organisaties samengewerkt om dit op orde te krijgen. Een stabiele financiële situatie zorgt voor rust.
Contact: info@steunpuntdebarones.nl
‘Het is heel belangrijk dat de persoon zelf de regie houdt’
Liza de Vries is welzijnscoach bij Caleidoscoop en begeleidt mensen die zijn doorverwezen
“Een huisarts verwijst mensen door die klachten hebben die niet overgaan, of waar hij of zij niets aan kan doen. Psychische klachten bijvoorbeeld. Mensen kunnen dan bij een maatschappelijk werker of psycholoog terecht, maar sommige klachten zijn hier te licht voor. Denk aan vage lichamelijke klachten zoals lusteloosheid, eenzaamheid, gevoelens van angst of onveiligheid, slaapproblemen, een ongezonde leefstijl, schulden, het doormaken van een scheiding of te weinig daginvulling hebben. Voor deze categorie is de pilot Welzijn op Recept gestart.”
Wat doet een welzijnscoach?
“Ik ben nu nog de enige welzijnscoach. Het is de bedoeling dat dit er meer worden nu het project wordt uitgerold over de hele gemeente. Met mensen die naar mij worden doorverwezen, voer ik gemiddeld zeven gesprekken. Het ligt er maar net aan wat de patiënt nodig heeft. De belangrijkste vraag is waar de problemen vandaan komen. Ik zie veel eenzaamheid en angst voor corona, maar ook rouw als gevolg van het verlies van een dierbare en zorgen door een scheiding of door financiële problemen. Bij lichte klachten ga ik zelf met de mensen aan de slag. Zijn de klachten serieuzer van aard, dan kan ik mensen doorverwijzen. Ik ken het hele sociale netwerk van de gemeente Heerenveen, in tegenstelling tot veel huisartsen en praktijkondersteuners.”
Zinvolle invulling
“Bovendien kom ik bij de mensen thuis of spreek ik met ze af op een andere plek waar zij zich prettig voelen. Als ik bij de mensen over de vloer kom, zie ik vaak dat er meer dingen spelen dan de klachten waarvoor zij bij de huisarts kwamen. Problemen met de opvoeding bijvoorbeeld. Of moeite om het huishouden op de rit te houden. Wanneer ik met de persoon heb besproken waar behoefte aan is, kan ik een arrangement inzetten. Vrijwilligerswerk & activiteiten, kunst & cultuur, bewegen, vitaliteit & sport, persoonlijke ontwikkeling & leren of zingeving & spiritualiteit: het is maar net wat iemand aanspreekt. Heel belangrijk is dat de persoon zelf de regie houdt over het vinden van een nieuwe, zinvolle invulling van het leven. Dat ze weer gaan meedoen aan de samenleving en daar een gevoel van eigenwaarde uit halen.”
‘Het is goed voor mij om bezig te zijn’
Moena Karia (52 jaar) uit Nijehaske gaat via Welzijn op Recept naar zijn buurthuis
Samen bewegen
“Met Grace, de buurtsportcoach van de gemeente, heb ik een jaar geleden mijn zwemdiploma A gehaald. Sindsdien ga ik elke week aquatrimmen in Sportstad. Dan doe ik met andere mensen oefeningen in het water. Daarnaast ga ik elke week met een groepje wandelen in Oranjewoud. We verzamelen op de parkeerplaats bij Tjaarda en gaan dan een uur lopen en oefeningen doen. Maar ook praten natuurlijk. Ik vind het leuk omdat bewegen goed is voor mijn lichaam, maar ook omdat het gezellig is om dingen te doen met andere mensen.
Vrijwilligerswerk
Ik ben niet eenzaam, ik heb vrienden en leuke buren, maar mijn lievelingszus is overleden en als ik alleen ben, zit ik meer in mijn hoofd. Daarom is het goed voor mij om bezig te zijn. Naast wandelen op maandag en zwemmen op woensdag wil ik na de zomer twee dagen per week naar buurthuis De As, hier in Nijehaske. Dat heb ik met de welzijnscoach, Liza de Vries, afgesproken van Welzijn op Recept. In De As wil ik graag op dinsdag en donderdag vrijwilligerswerk gaan doen. Dan kun je ook praten met de mensen. Op vrijdag doe ik dan het werk in huis, zoals schoonmaken of de heg snoeien samen met de buren, en in het weekend ben ik vrij. Zo kan ik mij niet gaan vervelen.”
‘Ik hoop echt dat mensen Welzijn op Recept een kans geven’
Mirjam van Leer van Atelier Majeur organiseert het arrangement Kunst en Cultuur
“Toen ik van de pilot Welzijn op Recept hoorde, was ik meteen enthousiast. Eerst heb ik in kaart gebracht wat er allemaal op kunsten cultuurgebied te doen is in de gemeente en wat bij welke doelgroep past. Zo kunnen kankerpatiënten meedoen aan Zingen voor je Leven en kunnen mensen met dementie terecht in de Cultuursalon. Maar welke activiteit is geschikt voor iemand die zich eenzaam voelt? Of die angstklachten ervaart? De belangrijkste vraag is natuurlijk wat de persoon zelf leuk vindt om te doen. Hier spelen wij op in.”
Creativiteit en emotie
Kunst en cultuur gaat over creativiteit en daar komen emoties bij kijken. Creativiteit maakt iets bij mensen los. Een bepaalde groep mensen vindt het lastig om hun gevoel onder woorden te brengen en gemakkelijker om zich te uiten wanneer ze zingen, toneelspelen, tekenen of schilderen. Of het creëren van kunst brengt juist een gesprek op gang. Dan zorgt het creatief bezig zijn voor de ontlading die nodig is om woorden te kunnen geven aan een gevoel. Wij zorgen ervoor dat dit allemaal heel laagdrempelig kan. Zo kan iemand eerst een of twee keer proefdraaien en als diegene het fijn vindt, gaan Liza (de welzijnscoach, red.) of ikzelf de eerste keer mee. Ik hoop echt dat mensen het een kans geven.
Alternatief voor medicijnen
Ik kan me best voorstellen dat mensen die naar de huisarts gaan, op een kant en klare oplossing voor hun problemen hopen en misschien wel even teleurgesteld zijn wanneer ze worden doorverwezen naar Welzijn op Recept. Maar voor mensen die te maken hebben met bijvoorbeeld depressie of eenzaamheid kunnen we echt iets betekenen, daarvan ben ik overtuigd. Sociale contacten en creativiteit kunnen mensen weer levenskracht geven. Bovendien is deze tijd er heel geschikt voor. Huisartsen hebben het erg druk en tegelijkertijd is er steeds meer oog voor positieve gezondheid. Alternatieve oplossingen voor medicijnen. Ik vind dat een hele mooie ontwikkeling.”
‘Als we er samen de schouders onder zetten, profiteren we allemaal’
Esther Gouda is praktijkondersteuner van de huisarts (poh) in de ouderenzorg
“Eerlijk is eerlijk, deze pilot moest even op gang komen. Door de coronamaatregelen lagen veel activiteiten stil en een andere manier van werken heeft ook even tijd nodig om in te slijten. Ik merk inmiddels wel dat collega’s steeds meer patiënten doorverwijzen naar Welzijn op Recept. En dat is mooi, want positieve gezondheid kan goede resultaten bieden.”
Welzijn op Recept is een effectieve interventie
“Wat ik belangrijk vind om te noemen, is dat Welzijn op Recept een bewezen effectieve interventie is. Het wordt in meerdere gemeentes in Nederland al ingezet. Je moet alleen wel op een andere manier met mensen in gesprek om erachter te komen wat ze echt nodig hebben. Zo zetten we bijvoorbeeld al gauw een maatje in wanneer iemand zich eenzaam voelt, maar misschien is diegene wel meer gebaat bij een schaakclub, passend vrijwilligerswerk of yogales. Een bepaalde groep mensen heeft er meer aan om actief bezig te zijn, dan om met een praktijkondersteuner of psycholoog te praten over een onderwerp als eenzaamheid. Dat vinden veel mensen trouwens überhaupt een beladen woord.”
Voor iedereen de juiste ondersteuning
“Welzijn op Recept helpt mensen weer op weg en dat is om een aantal redenen belangrijk. In de eerste plaats voor de mensen zelf, maar ook voor ons als zorgprofessionals. Want we willen er met elkaar voor zorgen dat mensen de juiste ondersteuning krijgen en zo voorkomen dat ze in zwaardere zorg terechtkomen. Dit is vanwege de druk op ons zorgstelsel ook van belang. Daarnaast is een welzijnsloket voor ons heel overzichtelijk wanneer wij mensen willen verwijzen. We hebben immers zelf niet altijd zicht op de mogelijkheden op welzijnsgebied in een gemeente.”
Geef Welzijn op Recept een kans
“Ik hoop dat de andere praktijken in de gemeente Heerenveen ook op deze andere manier naar klachten van patiënten gaan kijken, nu Welzijn op Recept over de hele gemeente wordt uitgerold. Het zou prachtig zijn als ze Welzijn op Recept een kans geven wanneer patiënten klachten hebben die niet per se medisch zijn. Denk aan schulden die stress veroorzaken waardoor mensen slecht slapen. Dat is zo’n sneeuwbaleffect waardoor mensen heel diep in de put kunnen raken en waarbij Welzijn op Recept echt een uitkomst kan zijn. Als we er met z’n allen de schouders onder zetten, profiteren we uiteindelijk ook allemaal van de gezondheidswinst die deze aanvulling op de zorg kan opleveren.”
